china economyHoog tijd om onze internationale relaties niet langer te baseren op oude begrippen als vijand en vriend, haviken of vredesduiven.

 

 

 

Internationale politiek

China is hot voor specialisten internationale politiek. Eén van de beperkingen van veel specialisten is dat ze het land en het politiek-economisch systeem wel kennen, maar niet aanvoelen wat er leeft onder de bevolking. Men kijkt van bovenuit en dat kan ook moeilijk anders wanneer men de taal niet spreekt en dus het reilen en zeilen in de dorpsstraten niet van binnenuit kan volgen.

Dat gebrek geldt voor alle vreemde landen. Zo wordt Rusland al te dikwijls herleid tot Poetin en dan zijn we niet veraf van het vijandbeeld dat in het Westen dominant is. Wat de Russen daarover denken, komt nauwelijks aan bod. Reden? Het beeld dat wij van Poetin hebben, stemt niet overeen met dat van de Russische bevolking. Elke weerstand tegen zijn persoon moet dus uitvergroot en elke instemming genuanceerd worden. Wie denkt ooit de ‘ziel’ van ‘moedertje Rusland’ te doorgronden zonder zelfs maar de taal te spreken? Dat moet u vragen aan specialisten zoals Jan Balliauw die wél de taal machtig is.

Ook de informatie over China lijdt onder dit gebrek aan kennis van de taal. Daarom zijn wij Dwarsliggers gelukkig met onze correspondent in China, Frans Vandenbosch, die de taal wel machtig is en veel tijd besteedt aan het opvolgen van de lokale situatie.

Haviken zien overal een oorlogsdreiging

Naar aanleiding van het artikel Er kan geen twijfel over bestaan: China bereidt zich voor op oorlog van specialist internationale politiek en Knack-columnist Jonathan Holslag over China, noteerde ik de reactie van Vandenbosch.

Even meelezen

De benadering van het Chinees-Taiwanees conflict door Holslag wijkt nogal af van hoe onze correspondent dat ziet. Hij vermoedt dat Holslag een duidelijke bedoeling voor ogen heeft. Laten we eens kijken naar zijn argumenten, want alleen die zijn belangrijk.

Of Taiwan Chinees grondgebied is, laat ik even in het midden. Eerst een paar feiten en cijfers: 

  1. Ooit was Taiwan geen eiland maar was het verbonden met het vasteland van China. De oorspronkelijke bewoners hebben hetzelfde DNA en dezelfde voorouders als de Chinezen.
  2. Taiwan is in de loop van de geschiedenis bezet door de Nederlanders, de Spanjaarden, de neo-Ming dynastie, de Japanners, ...
  3. Na de val van Nanjing op 23 april 1949 heeft Jiǎng Jièshí ("Chiang Kai-shek") met zijn Guómíndǎng (waarom blijven we de oude Wade–Giles "Kuomintang" nog altijd gebruiken ?)  zich na een lange zwerftocht teruggetrokken in Taiwan.
    Dit heeft toen en tot op de dag van vandaag (ondanks hun gemeenschappelijke taal en afstamming) hevige conflicten veroorzaakt met de inheemse bevolking.
  1. In de jaren '80 is Deng Xiaoping met de politiek van 一国两制 "Een land, twee systemen” begonnen, die in de eerste plaats gericht was op Hong Kong en Macao, later ook op Taiwan.
  2. Taiwan heeft geen vertegenwoordiging in de VN of andere internationale instellingen. Er zijn maar 4 buitenlandse ambassades in Taiwan (alle microkleine landen of staten, waaronder het Vaticaan)

Economische samenwerking ondanks politieke spanningen

 In China zijn er bij mijn kennissen nog veel die er openlijk voor uitkomen dat ze Guómíndǎng zijn. De Chinese communistische partij heeft onderafdelingen en plaatselijke partijen die zich Guómíndǎng noemen. Er zijn heel veel Taiwanese bedrijven in China (o.a. Foxconn, 1,4 miljoen werknemers).  Er zijn hele industrieparken met enkel maar Taiwanese bedrijven. Ik meen mij te herinneren dat de Taiwanezen de grootste groep buitenlandse expats zijn in China. Van mijn Taiwanese kennissen in China steunen de meeste de Guómíndǎng, ook een paar DDP'ers (socialisten).

Politieke partijen

Er zijn 14 politieke partijen in Taiwan. De meeste zijn aangesloten bij een van de twee grote strekkingen:

  1. De Pan-Blue coalitie onder leiding van de Guómíndǎng partij. Zij zijn centrumrechts, voorstanders van meer samenwerking met China
  2. De Pan-Green coalitie geleid door de DDP, een verzameling van centrum-links tot uiterst links. Zij streven naar totale onafhankelijkheid en willen de band met China doorknippen.

De Pan-Blue / Pan-Green breuklijn loopt vandaag niet meer langs de Aboriginal- / nieuwe Chinezenlijn, hoewel er nog vaak conflicten zijn tussen die twee.

Bij de laatste verkiezingen heeft de Pan-Green de meerderheid gehaald en in mei 2016 is Tsai IngWen president geworden. Vanaf toen zijn de verhoudingen met China erg gespannen. China heeft vanaf de politiek van "Een land, twee systemen" intens samengewerkt met de Pan-Blue Guómíndǎng om heel geleidelijk de samenwerking te verbeteren. Dat is ook vrij goed gelukt tot midden 2016, toen de Pan-Greencoalitie met grote mediacampagnes via Twitter en Facebook Beijing begon te provoceren.

Onze correspondent heeft ook moeite met enkele uitspraken van Holslag:

 

 “… bevestigen de Chinezen vooral een aloude wet in de diplomatie: internationale akkoorden blijven meestal alleen bestaan zolang ze in het belang van de sterksten zijn” 

Dat is namelijk exact wat de VS en in hun kielzog de EU altijd al gedaan hebben. Tot op de dag van vandaag. De flagrante overtredingen van het WTO-verdrag is daar slechts een voorbeeld van. Een top-advocaat, gespecialiseerd in internationaal recht, verwoordde het als volgt: “Waar het verbreken van een belofte op het niveau van eenvoudige burgers normaal gezien als zwendel wordt beschouwd, is het verbreken van een belofte op internationaal rechtelijk niveau nu eenmaal handelspolitiek”.  Zo behandelen de EU en de VS China.

Holslag vergeet nog de Dianyu-eilanden in de Oost-Chinese Zee te vernoemen  waar vorige week nog een conflict was: 
MOFA: Chinese ships have every right to navigate near Diaoyu Dao
https://news.cgtn.com/news/3445444d78677a6333566d54/share_p.html

“China bereidt zich voor op oorlog”
Voorbereiden, ja, beslist wel. Maar aanvallen zal China zeker niet doen.  China’s geopolitieke strategie is gebaseerd op bilateraal overleg, internationale allianties en langetermijndenken.

Terzijde: twee sterk aanbevolen artikels over wat er vandaag in China leeft:

 Voor al wie nog steeds denkt in termen als  “China = propaganda”  en “het Westen = vrije meningsuiting”:
Caught in a crossfire: Chinese students abroad and the battle for their hearts
http://supchina.com/2018/01/18/caught-in-a-crossfire-chinese-students-abroad-and-the-battle-for-their-hearts/
Chinese studenten in het Westen, nadat ze van onze “democratie” geproefd hebben willen zo snel mogelijk terug naar hun “communistische dictatuur”.

Nog even dit:

Weet dat de “Near Space” exploratie door China begonnen is als een project om Taiwan in de gaten te houden. Intussen beheerst China (als enige land ter wereld) de mesosfeer bijna rondom onze hele aarde. Vorig jaar al heeft een VS-generaal erover geklaagd dat Amerika nog absoluut niks heeft om daartegen in te brengen.

Taiwan (ROC Republic of China) is samen met China Mainland (PRC People’s Republic of China) de erfgenaam van de eilanden in de Chinese Zuidzee en Chinese Oostzee  en van de talrijke betwiste grensgebieden met India. In die internationale conflicten staan ze zij aan zij.

Is het niet bizar dat China, een zogenaamd “communistisch” regime uiterst goede betrekkingen heeft met de Guómíndǎng, de Pan-bluepartijen in Taiwan?  Dat zijn toch rechts-conservatieven, bovendien de vroegere vijanden van Mao Zedong! En dat ze voortdurend conflicten hebben met Tsai IngWen, de Pan-Greensocialisten, de huidige meerderheid in Taiwan. We zien dit niet enkel in Taiwan maar ook in talrijk andere landen: China heeft nauwere banden met rechts-conservatieve regimes dan met socialistische regimes. Vreemd is ook dat de Amerikanen zo’n innige band hebben met Pan-Green. Heeft de CIA misschien Tsai IngWen aan de macht geholpen?

Tot zo ver onze correspondent in China.

Weg met ‘Haviken’ versus ‘Vredesduiven’

China afschilderen als een militair agressief land dat zich voorbereidt op een oorlog tegen Taiwan is kort door de bocht.

De cijfers van 2017 over de defensie-uitgaven tonen dat in elk geval niet aan:

Het is duidelijk dat de USA de grootste ‘havik’ is en de Amerikaanse wapenindustrie de grootste belangen heeft bij gewapende conflicten. Dat ze zoals recent nog bleek ook de steun genieten van de ‘politieke leiding’, is zorgwekkender dan de houding van China in zijn achtertuin. 

Het zou goed zijn mochten we de tegenstelling vijand/vriend achter ons laten. Vooral omdat deze niet meer klopt en de globale wisselwerking gebaseerd is op samenwerking of niet; concurrent of partner. En die wisselen nogal eens zoals blijkt uit militaire ‘coalitions of the willing’ in plaats van ‘Blokken’ zoals de NAVO die evolueerde van een defensief bondgenootschap naar een instrument van militaire interventionisme gestuurd vanuit Washington; of schrijven we beter Bethesda, Maryland.

Robuuste Europese Defensie

Laten we met Europa een militaire strategie volgen bestaande uit twee componenten:

(1) Een nationaal georganiseerde robuuste maar puur defensieve capaciteit, als onderdeel van de NAVO zoals die oorspronkelijk bedoeld was. Daarvoor zijn géén dure agressieve wapensystemen nodig zoals de F-35 maar radarsystemen zoals de Russische S-400 die ook de 5-de generatie ‘stealth’ vliegtuigen ziet, gekoppeld aan afweerraketten van Europese makelij die zelfs performanter zijn dan de huidige Amerikaanse.

(2) Het uitbouwen van een autonome Europese expeditionaire militaire capaciteit die exclusief voor de bescherming van de EU-belangen kan ingezet worden. Deze capaciteit moet de ambities beperken tot de bedreigingen in onze nabije belangenzone (stabilisering van grensregio’s, bescherming van de handelsroutes, …). Waarbij we niet in dezelfde val trappen als de VS en zorgen voor waterdichte schotten tussen de politieke verantwoordelijken en de wapenindustrie.

Economie, een machtig wapen

China heeft ingezien dat een internationale economische politiek veel rendabeler is dan wapengekletter. Nu ook Donald Trump in dezelfde logica denkt en kijkt naar het buitenland met eenzelfde economische bril als China, zijn we misschien verderaf van oorlog dan toen morele motieven voldoende (aanleiding en oorzaak) waren voor gewapende interventies. De voorwaarde is dat Trump zijn wapenindustrie aan banden legt en dat lijkt mij niet evident.

Het bizarre is dat in dergelijke mondiale constellatie het machtigste economisch blok , de Europese Unie, machteloos blijft toekijken hoe anderen de wereld naar hun hand zetten. Deze zwakheid is voor de Europese ‘haviken’ voldoende om te pleiten voor meer (en eigen) militaire capaciteiten. Dat is niet het beste antwoord, maar wel het gemakkelijkste.

Wie bereid is zijn economie in te zetten als wapen kan méér en duurzamer politieke invloed uitoefenen. Dat bewijzen China en de USA elke dag. Het grote probleem is dat West-Europa het verleerd heeft om zich te verzetten. Onze kortzichtigheid en politiek-correcte waanbeelden zijn onze grootste tegenstanders. Daardoor kunnen we nooit onderhandelen op het scherp van de snee.

Toen Turkije zijn middelvinger uitstak naar de EU, hadden we binnen de kortste keren de economische ‘boom’ waarop Erdogan zijn electoraal succes berust, kunnen onderuithalen. We deden het tegendeel, we stopten het regime nog wat geld toe.

Vlagen van politieke coherentie

Zo was er de Vlaamse regering die de Chinese invloed wilde verminderen. Helaas peptalk, want tegelijk de invoer van zonnepanelen uit China volop blijven subsidiëren – tegen beter weten in – staat daar haaks op. Of volop kiezen voor de import van Russisch gas en de enige ‘onafhankelijke’ energiebron- de nucleaire centrales – sluiten is al even contraproductief. China start intussen een bouwprogramma voor minstens 25 kerncentrales … en gebruikt volop kolen voor de constructie van zonnepanelen …

Oh ja, we gebruikten wel al economische sancties tegen Rusland samen (wiens initiatief?) met de VS. Alleen hadden deze maatregelen nauwelijks negatieve effecten voor de VS maar wel veel meer op de EU-economie. En dat alles om een ‘schurkenstaat, Oekraïne, alleen maar valse hoop te geven. Als ze het probleem zelf niet kunnen oplossen op een vreedzame manier zullen het zeker Verhofstadt en Co niet zijn die het zullen oplossen door in Kiev op de barricades te gaan staan roepen! Over de Belgisch-Nederlandse bemoeiingen, lees hier en hier).

Uw Dwarsligger