Print
Hits: 1701

GD President John Adams USAVrijwel onbemerkt installeert zich in ons land een regime dat misschien best met de term ‘neo-communisme’ te omschrijven is. Het is twijfelachtig of we die evolutie nog ooit kunnen omkeren.

 

 

 

 

Van de wieg tot het graf

Opvrijdag 20 december 2013, 07:31. overliep VRT Klara de krantencommentaren:de zesde staatshervorming is gestemd”. Het verbaast me zelf hoe volkomen koud me dat laat.

De rekening betalen zullen we toch, en zelfs als alles nu weer eens een stukje complexer en daardoor nóg duurder en nóg minder effectief zal worden is dat eigenlijk ook geen echt nieuws.

Dan komt het, neutraal en emotieloos, zonder een spoor van bezorgdheid nochpaniek in de stem, uit de luidspreker: Paul Geudens schrijft in Gazet Van AntwerpenVanaf midden volgend jaar is de Vlaamse overheid bevoegd "van de wieg tot het graf" en alles wat daar tussen ligt”. Hoor ik dat goed? Even nakijken op de website, en inderdaad: het staat er, precies zo.

Op straat blijft alles stil. Geen dreunende grollende woedende volksmassa met spandoeken “Genoeg betutteling” of “Wij kunnen en willen zelf beslissen”.

Niets… Vlaamse normaliteit! We hadden ooit – een beetje – democratie, maar we waren er niet bijzonder aan gehecht. We hebben er dus geen zorg voor gedragen en nu spelen we het geleidelijk aan kwijt. Maar ook dat beroert ons nauwelijks: “We dronken een glas, we deden een plas, en alles bleef zoals het was.” Vlaamse levensfilosofie sinds eeuwen.

De geluidloze revolutie

Zo geruisloos, zo volkomen onbemerkt, kan dus een revolutie aflopen. Het is mogelijk net omdat we het ons eigenlijk niet kunnen voorstellen. Wie gelooft nu zo iets als een ‘sluipend langzame geluidloze explosie’? Explosies komen toch met een grote knal! Als die knal uitblijft merken we niets en zullen we mordicus beweren dat er helemaal geen explosie was. Met revoluties is dat net het zelfde. Maar nu is het dus allemaal voorbij: we leven in een neo-communistisch systeem.

Oh, U denkt dat ik overdrijf? Dan zou ik eens willen weten hoe U een maatschappij noemt, waar men luid en duidelijk, en zonder enige vorm van protest op te roepen, over de radio kan verkondigen dat de overheid voor mijn hele leven, van de wieg tot het graf, bevoegd is! Nu is het heel gemakkelijk die zorg weg te wuiven: ongelukkig geformuleerd, uit de context gerukt en zo verder. Maar slechts enkele dagen later, op 24 december kopt De Morgen: “PS eist meer greep op overheidsbedrijven.” Ook daarvoor is zeker weer een onschuldige ‘verklaring’ te vinden. Zie de hoger vermelde Vlaamse levensfilosofie.

Als indicator kan “van de wieg tot het graf” natuurlijk tellen, zelfs al is het ook ergens een boutade,maar als bewijsvoering is het een beetje dunnetjes. Pakken we het dus wat systematischer aan.

Kapitalisme of communisme? Alleen een mengsel kan werken

Als we het simpel willen houden kunnen we stellen dat in het kapitalisme het individu alles beslist en alles regelt, binnen de regels van een rechtsstaat die zo weinig mogelijk verboden oplegt. Onder het communisme maakt de overheid zowat alle grote en kleine keuzes op economische en sociaal vlak: de almachtige staat.

Geen van beide systemen heeft ooit in een kristalzuivere vorm bestaan. Ons gezond verstand zegt ons onmiddellijk dat enkel een mengvorm werkbaar kan zijn. Er zijn dingen waarvoor we de staat absoluut nodig hebben. Zelfs een in de donkerste blauwe verf gesopte en gekookte neoliberaal gaat toegeven dat we voor onze verkeersinfrastructuur op de overheid aangewezen zijn. En ook de meest fanatieke bloedrode marxist zal vinden dat er in zijn persoonlijk leven dingen zijn die beter persoonlijk blijven en waar ook de beste aller overheden haar kleffe vingertjes hoort af te houden. Het komt er dus op aan een redelijk evenwicht te vinden. Maar daar zijn we blijkbaar niet goed in.

Ik kan U niet vertellen waar precies het juiste evenwicht ligt, want dat weet ik gewoon niet, even min als de velen die beweren het wel te weten. Dat is een zeer moeilijke vraag waar we ons allemaal samen ernstig mee bezig zouden moeten houden. Ondanks alle onzekerheid zal het, zoals zo vaak in het leven, ook hier wel het verstandigste zijn de uitersten te mijden.

Een vraag waar we wel een tamelijk precies antwoord op kunnen vinden is: waar ergens tussen die twee uitersten zitten we momenteel met onze Belgisch/Vlaamse maatschappij? We kunnen dat door na te trekken wat er met het geld gebeurt dat we verdienen, en wie daar over beslist. We hebben daarvoor twee aanknopingspunten.

Wij zitten ver aan de verkeerde kant

We weten dat in België de overheid ongeveer 50% van het bruto binnenlands product verbruikt. Dat getal is tamelijk nauwkeurig te bepalen. Het gaat hem dus om ongeveer 200 miljard euro die onze overheid ter beschikking heeft, jaar na jaar. Dat is duizelingwekkend veel. En er wordt afschrikwekkend weinig mee bereikt. Dat is een belangrijk gegeven, maar het zegt niet alles over de individuele situatie van de werkende burger.

Die laatste kan beter begrepen worden als we weten hoeveel van ons individueel inkomen vader staat afroomt en hoeveel er dus van over blijft om volledig naar ons eigen oordeel en goeddunken te besteden. Dat cijfer is – paradoxaal genoeg – zo moeilijk te bepalen dat niemand van ons het voor zichzelf kent. Het is ook voor iedere burger verschillend.

Natuurlijk weten we hoeveel inkomstenbelasting we betalen, maar daar boven op komen tientallen andere dingen en dingetjes: BTW op alle goederen en diensten die we kopen, kadastraal inkomen, verkeersbelasting, provinciebelasting, accijnzen allerhande maar vooral op benzine en diesel, op tabak en alcohol. Ook de maatregelen waar de regering ons toe dwingt, bij voorbeeld als we een huis bouwen, maar die we zelf moeten betalen, horen daar in zekere zin bij. En als we dan van de overheid een document of een dienst nodig hebben kost dat nog eens extra, ook als het om iets gaat dat door de overheid wordt opgelegd: bij voorbeeld een identiteitskaart.

Begrijpelijk als we daar het overzicht verliezen, maar als we die rekening maken komen we voor een iets beter verdienende Belg al gauw rond de 75% totale directe en indirectebelasting.

Dat betekent dus dat de overheid voor afgerond drie kwart beslist wat er met ons inkomen gebeurt. Wij mogen enkelover de overgebleven 25% volledig vrijbeschikken. Dat zegt ons meteen waar we ons in het spectrum tussen kapitalisme en communisme bevinden. We hebben hier dus wel degelijk een zwaar 'etatistisch', of noem het een'communistisch’ systeem: veel verder dan 75% kunnen we niet meer geraken. Ik noem het neo-communisme, omdat – voorlopig – de geheime politie en de strafkampen ontbreken. We moeten ons daarover echter geen illusies maken: politiek en economie volgen elkaar onverbiddelijk.

We vinden het niet eens erg

Tekenend voor onze situatie is de manier waarop wij met dit gegeven omgaan. Ik hoor vaak: “we krijgen er toch ook veel voor terug”. Ja, wat dan? Kapotte straten, treinen die alsmaar vuiler, trager en onbetrouwbaarder worden, toenemende misdaad en vandalisme, grof ondermaatse rechtbankenwaar zowat elke procedurefout naar vrijspraak kan leiden, een onderwijs dat van PISA-studie naar PISA-studie achteruit sukkelt, dure en slaafse,establishmentvriendelijkemedia die ons toenemend desinformeren, een bedillerige overheid die er – bij voorbeeld – in geslaagd is het maximaal toegelatenzoutgehalte in mijn brood te halveren zonder me te vragen of ik dat ook wil. Overigens: wist U dat? Om niet te spreken van een oerwoud aan subsidies EN sociale uitkeringen, allebei even dwaas gestructureerd en incompetent beheerd…

We horen ook dat de Deense overheid nóg (een beetje) duurder is. Mag zijn, maar Denemarken is ook het minst corrupte land van de wereld. De openbare dienstverlening is er in vele opzichten merkelijk beter, en slechts zelden (iets) minder goed. Het zou kunnen dat de Denen met communisme veel beter kunnen omgaan dan wij, hoewel het ook daar waarschijnlijk niet de meest effectieve oplossing kan zijn.

Redelijkheid en solidariteit sluiten elkaar niet uit

Gelieve nu niet te denken dat ik solidariteit afwijs. Om dat iets concreter te maken stel ik voor naar een paar scenario’s te kijken. Alle getallen in die scenario’s zijn volkomen fictief en enkel bedoeld om een plastisch beeld op te roepen.

Als de regering mij 100 afneemt om er dan (na aftrek van 10 kosten voor administratie) 50 van aan mijn behoeftige buur te geven en met de overige 40 op een kwaliteitsvolle wijze dingen te doen die we allemaal samen willen en nodig hebben, dan vind ik dat best in orde. Dat gebeurt zeker ook, voor een deel. Dat deel zal in Denemarken vrij groot zijn, vandaar de relatieve tevredenheid in dat land.

Maar wat als de overheid me diezelfde 100 afneemt en al eens eerst niet 10 maar 20 kosten maakt voor de ‘herverdeling’? Dat komt omdat ze er – om vele niet zo goede redenen – niet in slaagt haar diensten effectief en efficiënt te doen werken.

Dan geeft ze 10 subsidies aan de ondernemers. Die moeten worden omgekocht om hier ondanks onvriendelijke condities toch te blijven.

Ook de media en de cultuursector moeten bij goed humeur gehouden worden. Dat kost nog eens 10 €, onder andere voor theaters die zo elitair zijn dat het volk er zelfs met gewapend geweld niet binnen te krijgen is en voor kranten die de machthebbers niet in de blote nieuwe kleren van de keizer mogen laten zien.

Dan zijn er 10 nodig om ergens een bevriende systeembank van een meer dan verdiend faillissement te redden. Geld dat ze bijvoorbeeld in IJsland wel uitspaarden, omdat ze de megalomane knoeiers daar gewoon failliet lieten gaan.

Vervolgens verkwanselt onzeoverheid 10 aan allerlei dwaze, onrealistische maar voor sommige individuen toch lucratieve avonturen met zonnepanelen, windmolens of overbodige intercommunales.

Dan geeft ze mijn niet zo behoeftige buur ook nog eens 20 . Die heeft echter als onafwijsbaar excuus dat de overheid hem met haar pamperpolitiek in permanente afhankelijkheid gebracht heeft en ook houdt.

Omdat ze toch de schijn (of liever ‘perceptie’) moeten ophouden, worden dan nog 15 gebruikt om in de grootste gaten van het wegdek een beetje pek te gieten.

Voor mijn werkelijk arme buur blijven 5.

De socialisten (van alle kleuren) vinden dat laatste schandalig, en dat is het ook. Maar ze weigeren halsstarrig over die andere 95 na te denken! Dat is een niet zo onrealistisch beeld van wat bij ons gebeurt. Daartegen zouden ook de Denen revolteren. De Vlamingen natuurlijk niet!

Er is niet meer veel hoop

Het is wel duidelijk dat deze toestand regelrecht naar de afgrond leidt, dwars door een geleidelijke verarming.

Kunnen we nog iets doen? Is omkeren nog mogelijk? Heel misschien. We kunnen dat hier niet in detail analyseren, maar die 50% van het BBP ten overstaan van 75% voor de betere verdiener toont dat het systeem ondertussen reeds ongezond veelbegunstigden van privileges, en relatief veel minder netto-betalers telt. En de leden van beide groepenhebben allemaal dezelfde stem aan de urne. Het mechanisme versterkt zichzelf. Als er nog iets mogelijk is, dan nu en vast niet meer binnen tien jaar. Een constructieve aanpak wordt wel dringend.

Wijze mannen waren 200 jaar geleden al niet zo optimistisch in dit soort aangelegenheden.

But a Constitution of Government once changed from Freedom, can never be restored. Liberty, once lost, is lost forever., (Indien de grondprincipes van een regeringsvorm van de vrijheid beginnen af te wijken, kan dat defect nooit hersteld worden. Vrijheid is, indien verloren, voor altijd verloren.)

GD JohnAdams USA 2

John Adams, tweede president van de Verenigde Staten.

In een brief van 15 april 1814 schrijft dezelfde man: “Democracy never lasts long. It soon wastes, exhausts and murders itself. There was never a democracy that did not commit suicide.” (Democratie heeft nooit een lang leven. Al gauw begint ze te verslijten, put zichzelf uit en brengt zich om. Er was nog nooit een democratie die geen zelfmoord heeft gepleegd.)

Sommigen zullen – een beetje oppervlakkig – opwerpen dat deze laatste bewering ontkracht wordt door het feit dat de Verenigde Staten nog altijd bestaan. Dat laatste zou er echter ook aan kunnen liggen dat voldoende Amerikanen de waarschuwingen van John Adams en zijn geestesgenoten ter harte hebben genomen en waakzaam gebleven zijn.

Ook het kapitalisme zou zich mogelijk inderdaad zelf – zoals door Marx voorspeld – vernietigd kunnen hebben, indien niet voldoende mensen de waarschuwingen van Marx ernstig genomen hadden. Daarom is Marx nog altijd relevant, en John Adams ook. Of we de USA vandaag nog de ‘democratie’ kunnen noemen die John Adams voor ogen had, moeten we daarbij  ook nog in het midden laten.

Dat was wel enkele eeuwen geleden. Kunnen we daar vandaag nog mee omgaan?John Adams was vast geen dwaas.

Dwarsligger