De politieke betekenis van een krijgsmacht

DALLE 2024 06 11 23.59.05 Create an illustration showing two people standing next to each other a very small general and a very large banker. The general is in full military uDat de inzet van een leger het laatste middel is om crisissen op te lossen, klopt niet! Het lost niets op zo lang men niet bereid is om de aanleiding & de oorzaken te herkennen en te erkennen.

Vooraf

Deze bijdrage gaat zoals de titel duidelijk maakt NIET over wapensystemen noch over alle  andere militaire noden. Aan de hand van enkele voorbeelden van gemaakte keuzen tonen we wel aan dat sommige niet passen in een realistische veiligheidspolitiek; soms zelfs de voorbereiding zijn van een vorige oorlog.

Geostrategische keuzen over veiligheid zijn politieke, maatschappelijke en culturele keuzen. Het gaat over de vraag hoe wij denken over andere landen en andere politieke systemen, over onze eigen ambities waarbij ‘onze’ soms beperkt wordt tot de ambitie van één man met megalomane dromen of versleten politiek die alleen maar denkt aan een persoonlijk status quo, de weg van de minste weerstand.

Geostrategie

 In het derde deel van het essay over de Europese veiligheidsarchitectuur wezen we op het belang van de politieke betekenis van een defensieve of offensieve krijgsmacht.

De summiere omschrijving leest als volgt: de keuze voor een offensieve krijgsmacht gaat uit van het bestaan van een vijand die we zelf eerst willen aanvallen vooraleer hij het doet. Kiezen voor een defensieve krijgsmacht gaat uit van de noodzaak om zich te kunnen verdedigen mocht er ooit een vijand ons willen aanvallen.

Laten we even dieper ingaan op deze omschrijving.

Geostrategie gaat over macht

In die strijd om de macht wordt het gebruik van brutaal geweld niet geschuwd. Dat zien we elke dag zowel door de strijd om de macht in een staat (dat noemen we een burgeroorlog) als tussen staten (een klassieke oorlog). Voor een burgeroorlog zouden de oorlogsregels opgetekend in de Conventie van Genève, eveneens van toepassing moeten zijn, maar in de werkelijkheid kan dat niet omdat de strijders niet altijd herkenbaar zijn én omdat de strijd zonder beperkingen gevoerd wordt in de publieke & private ruimte. Laten we daarom een burgeroorlog even terzijde en kijken we naar een ‘reguliere’ oorlog.

Tussen Staten worden militaire interventies gezien als het verlengde van de (mislukte) diplomatieke weg. Bij betwistingen komt het dus altijd aan de diplomatie toe om het probleem te beheersen/op te lossen.

Hieruit afgeleid wordt de politieke betekenis van een krijgsmacht dat het een instrument is om  pas in te zetten NADAT alle andere pogingen voor conflictbeheersing mislukt zijn. Dat is de opdracht voor een defensieve Krijgsmacht die reageert op en NIET ageert vooraleer gesproken werd.

Een offensieve krijgsmacht wordt verondersteld om eerst te kunnen ageren. Om zelfs diplomatieke gesprekken onmogelijk te maken én om de vijand preventief aan te vallen.

De wereldhegemonie van de VS

Voor de VS is de krijgsmacht het instrument om de wereldhegemonie te verzekeren. Deze wereldhegemonie is niet langer gekoppeld aan een territorium en nog minder aan regels over diplomatiek handelen. Zo weigert de VS om Amerikaanse burgers te laten veroordelen door het Internationaal Strafhof.

Hiervoor is een offensieve krijgsmacht noodzakelijk die elke ‘ambitie omtrent de machtsdeling’ moet in de kiem smoren. Deze conclusie wordt onder meer concreet zichtbaar door de 800 militaire VS-bases verspreid over de gans wereld EN door militaire samenwerkingsverbanden (zoals de NAVO) waar de VS de volledige controle over heeft (door onder andere de benoeming van het toppersoneel).

Landen of groepen van landen die deze wereldhegemonie bedreigen zijn dus VIJANDEN ook al hebben ze nog geen enkele militaire reden daartoe gegeven, behalve door in gesprekken te pleiten voor een deling van de macht.

De tragedie van Oekraïne Kees van der Pijl

De hegemonie van de VS is géén standpunt van één partij (de republikeinen) want onder meer de democratische president Obama liet daarover niet de minste twijfel bestaan (citaat blz. 102): “Op 19 maart kondigde Obama aan dat de VS alles op alles zou zetten om Rusland economisch en politiek te isoleren en er een 'pariastaat' van te maken."

Een offensieve krijgsmacht is dus het instrument van een offensieve tegenstrever die weigert zijn macht te delen en zijn macht over andere volkeren en Staten wil bestendigen. 

Wat wil de EU?

Streeft de EU naar een deling van de (wereld)macht en zijn we ‘partners’ van alle landen die daarvoor pleiten of zijn we partners van de VS en hun exclusieve hegemonie?

In de huidige situatie zit de EU in een zelf veroorzaakte afhankelijke en ondergeschikte positie ten aanzien van de VS. Omwille van de kostprijs voor defensie heeft men nagelaten om een krijgsmacht op te bouwen die in staat is om een potentiële tegenstander af te schrikken.

Deze zwakheid wordt door de VS gebruikt om zijn wil op te leggen OOK als het over louter Europese zaken gaat. Dat deden ze door inmenging tijdens de besluitvorming over de verdieping versus uitbreiding van de EU, door géén vrijhandelsakkoord af te sluiten met de EU, door in de NAVO enkel hun ‘Europese lakeien’ te aanvaarden op belangrijke posten en wanneer een EU-lidstaat probeert de handelsrelaties met Rusland te versterken wordt die behandeld net als de gedoodverfde vijand, en wordt door sabotage deze toenadering verstoord. Dat is meteen een duidelijke waarschuwing voor elke individuele lidstaat van de EU om braaf in het gelid te blijven lopen.

De conclusie kan dus enkel zijn dat niet de individuele lidstaten, maar de EU als geheel haar veiligheidsarchitectuur op orde brengt en zo de afhankelijkheid van de VS afbouwt. Dat kan ze door binnen de NAVO met één stem te spreken én door een volgehouden inspanning voor een defensieve krijgsmacht die zich beperkt tot het eigen territorium en de eigen (handels)belangen.

  • Hits: 229