P1010268Tijdens een onderzoek naar de evolutie van De Standaard (DS) merkte ik enkele markante wijzigingen op die zich situeerden in de periode dat Peter Vandermeersch hoofdredacteur was (1999 – 2010); nu hoofdredacteur van NRC Handelsblad. De foto:Kleiner tabloid formaat levert méér promotieruimte in krantenwinkel.

Een eerste opvallende ingreep was de ‘modernisering van de krant’ die evolueerde van een notariskrant naar een commercieel product. Ideologisch schrapte hij de verwijzing naar de Vlaams-christelijke roots van DS. Het tweede was het verkopen van zijn journalisten als ‘Bekende Vlamingen’. Beide ingrepen zorgen ervoor dat hij uitgeroepen werd tot marketeer van het jaar 2007. Een unicum voor een hoofdredacteur, waarbij de vraag terecht is of ‘marketeer’ en ‘hoofdredacteur’ wel een goede combinatie is voor de kwaliteit van de krant.

Journalisten een gezicht geven begon met deze krant van vrijdag 2 januari 2004

DS 2 jan 2004

 

De geboorte van de ‘Bekende Journalist’ zorgde voor interne concurrentie; behoren tot de ‘sterjournalisten’ die mét foto in de krant kwamen. Zo ontstond een netwerk van gelijkgezinde BJ, die meer dan ooit hun stempel drukten op wat de krant mocht publiceren: welke opinies belangrijk waren en welke beter niet te veel aandacht kregen; net genoeg om toch de schijn op te houden.

Vandermeersch had er zelfs geen moeite mee om deze ideologisch gestuurde berichtgeving ook publiekelijk toe te lichten: (DS 15 oktober 2003) Media zijn dus al lang geen neutrale toeschouwer in het maatschappelijk debat. (…) Ze zijn daarenboven niet de minste speler. Want ze maken het spel moeilijker en ondoorzichtiger omdat ze, sedert de ontzuiling van de media, niet langer een herkenbaar shirt aan hebben’.

Dat DS 'onherkenbaar' werd, klopt. Het werd een politiek correcte Belgische krant en dat was voor de aandachtige Vlaamse lezers zeer snel merkbaar.

De eerste journalist die kort daarop mét zijn foto naast de titel van zijn column op de opiniebladzijden prijkte was Marc Reynebeau. Een historicus die niet bij de grote namen van de historici wordt vermeld, maar door zijn bekendheid als BV veelvuldig aanwezig was in TV-programma’s. Er was geen dag of hij dook ergens op om zijn persoonlijke visie te verkondigen. Dat het gekleurde informatie was en is, zullen slechts weinig aandachtige lezers/kijkers ontkennen. Toen ik ooit de Raad voor de Journalistiek (RvJ) contacteerde om hen op die gekleurde journalistiek te wijzen, was de reactie 'dat weet toch iedereen', eraan toevoegend dat ze daarvoor niet  bevoegd waren.

Wat een verschil met de tijd dat Manu Ruys hoofdredacteur was van de ‘notariskrant’. Toen kende men de namen van de journalisten en waardeerden de lezers de inhoud van hun bijdragen, maar geen mens die Ruys zou herkend hebben op straat. Vandaag kent men de journalist 'van zien'; als BV, een titel die  garant moet staan voor kennis en kwaliteit.

Hier drie foto’s waarbij we u laten raden wie wie is en wie ‘op zicht’ bij mekaar thuis hoort:

ds hoofdredacteursrudi dutschkemanu ruys

Dat deze populistische ingreep van Vandermeersch navolging kreeg was voorspelbaar. Steeds meer journalisten met een ‘bekende kop’ doken op in TV-programma’s en werden gevraagd voor causerieën tegen een vergoeding die hun bescheiden loon goed aanvulde. Dat ze minder bezig waren met hun krant en hun artikels was blijkbaar geen probleem en enkel een dwarsligger zal zich afvragen of minder tijd ook gevolgen had voor de kwaliteit?

Met Björn Soenens als hoofdredacteur van ‘Het Nieuws’ op EEN gebeurde hetzelfde. Opeens werd zijn naam vermeld op het einde van elk nieuwsbericht en kwam hij zelf veel meer dan zijn voorgangers ook op tv. Zo werd hij eveneens een ‘Bekende Vlaming’. Het liedje duurde gelukkig niet lang maar ook zijn opvolgster, Inge Vrancken, volgt vooralsnog zijn ‘goede voorbeeld’.

Inhoudelijke kritiek op DS slaat vooral op het NIET publiceren van alle invalshoeken en niet enkel hun ideologische visie. Zo werden en worden de multiculturele samenlevingsproblemen door DS bewust onder de mat geveegd of geminimaliseerd. Dat ze nog altijd sommige invalshoeken weigeren te publiceren ondervinden we vandaag met het klimaatdebat. Terwijl de klimaatalarmisten massaal hun visie konden opdringen aan de menigte, werden klimaatsceptici geweerd. Toen een groep klimaatwetenschappers in een open brief in DS bezwaar maakte tegen de kandidatuur van Jean-Pascal Van Ypersele de Strihou als voorzitter van het VN klimaatpanel (IPCC) en de krant daarvoor kritiek kreeg, vond de ombudsman er niet beter op dan te verklaren dat deze groep wetenschappelijk weliswaar niet relevant was, maar dat hun actie wel nieuwswaarde had. Op basis van welke persoonlijke kennis de ombudsman dergelijke veroordeling uitsprak, heeft hij mij nooit kunnen uitleggen.

En het houdt niet op: enkele maanden terug nodigden wij een journalist van DS uit (die al over de klimaatverandering gepubliceerd had) om eens te luisteren naar een wetenschapper die bereid was om al zijn kennis te delen, zonder dat daar enige verplichting bij was om wat dan ook te publiceren. Hij mocht de documentatie bij thuiskomst gerust in de vuilbak kieperen.

We hebben niets meer gehoord. Dat kan zijn omdat de journalist inderdaad geen interesse had, maar het zou ons niet verbazen mocht hij afgehaakt hebben in de wetenschap dat een kritisch artikel in DS toch geen schijn van kans maakt op publicatie. Zelfs een journalist kan niet alles weten, maar niet bereid zijn om bij te leren, om een ruimer plaatje te bekijken lijkt ons fundamenteel fout voor een ‘kwaliteitskrant’.

Ook het energiedebat krijgt weinig aandacht omdat de redacties (zowel TV als pers) vooral gevuld zijn met adepten van een groene ideologie, en daarom grote moeite hebben om ook het belang van energiezekerheid en van nucleaire centrales op een objectieve manier te benaderen.

En zeer recent valt het duidelijk moeilijk voor deze politiekcorrecte redacties om Vlaamsgezinde projecten zoals een confederaal model voor België met een open geest te benaderen, laat staan te steunen.

Voor Vandermeersch had De Standaard de pretentie "om een rol te spelen in de Vlaamse samenleving. We willen die samenleving open en verdraagzaam, democratisch en welvarend. Het is onze taak om over die samenleving te berichten, die te analyseren en te becommentariëren".

Wat de lezers daarvan dachten en denken is ook voor de huidige redactie niet belangrijk. En we willen de pret niet bederven, de afspraak was om een commercieel product te maken dat door veertienjarigen kon gelezen worden en daar zijn ze in geslaagd.

Dwarsliggers

Bewaren

Bewaren