De sluiting van de Straat van Hormuz illustreert de energieblunder van de EU. Wij betalen niet enkel die rekening maar ook de subsidiëring voor een geforceerd elektriciteitsverbruik!
Europa positioneert zich als wereldleider in klimaatactie via de Green Deal, met ambitieuze emissiereducties, net-zero in 2050 en een just transition-mechanisme. Tegelijkertijd offert het de eigen energiezekerheid op door gas-, olie-, kolen- en kernbronnen doelbewust onbenut of gesloten te laten. Dit leidt tot extreme afhankelijkheid van importen en maakt de EU kwetsbaar voor geopolitieke shocks.
De huidige crisis in de Straat van Hormuz (maart 2026, na escalatie met Iran) illustreert dit pijnlijk:
20% van de mondiale olie- en LNG-handel wordt geblokkeerd. De kostprijs stijgt voor Brent olie boven $100-120 per vat.
De Europese gasprijzen (TTF) verdubbelen tot boven €60/MWh.
De Europese Commissie meldt geen acute tekorten dankzij hoge voorraden, maar prijzen exploderen en industrie en huishoudens betalen de prijs.
Eigen productie had een buffer van 15-30% kunnen bieden. In plaats daarvan kiest beleid voor importafhankelijkheid (88-90% voor gas, ~90% voor olie). Dit is geen toeval, wél het directe gevolg van de Green Deal-beleid: moratoria, fracking-verboden, uitfaseren van kolen en de kernuitstap.
Hieronder de belangrijkste gemiste kansen per energiebron, met concrete schattingen van de impact op de totale EU-vraag (gas ~320-340 bcm/jaar in 2025-2026 (bcm staat voor billion cubic metres); olie ~10-10,5 miljoen vaten per dag).
1. Gas: miljarden kubieke meters liggen onbenut
De huidige EU-gasproductie bedraagt nog slechts 38 bcm/jaar (11-12% van de vraag).
. Potentieel dat bewust niet wordt benut:
- Groningen (Nederland): permanent gesloten in 2024 door aardbevingen en schade. Nog ~550 miljard m³ gas in de grond – genoeg voor 1,5-2 jaar volledige EU-vraag of +20-30 bcm/jaar op piek. Heropening is wettelijk uitgesloten.
- VK Noordzee (UK Continental Shelf): volgens NSTA Reserves and Resources Report (eind 2024) ~400-600 bcm gas-equivalent in reserves, bestaande en prospectie bronnen (totaal 13,7 miljard boe, boe staat voor Barrels of Oil equivalent, 1bcm is bronafhankelijk en ongeveer 6 miljoen boe). Realistisch +30-50 bcm/jaar extra mogelijk met velden uitbreiding, maar Labour-moratorium op nieuwe licenties blokkeert dit.
- Duitsland (schalie gas): BGR-schatting 320-2.030 miljard m³ recupereer baar (gemiddeld 700-940 bcm), vooral in Posidonia Shale (Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen). Ex-BGR-directeur Kümpel schatte ~20 bcm/jaar via fracking mogelijk – genoeg voor ~25% van het Duitse verbruik (80 bcm/jaar) en ~5-6% van de EU-totaal. Fracking is sinds 2017 verboden.
- VK onshore schalie gas (Bowland Shale, Engeland): oorspronkelijke BGS-schatting (2013) tot 37 tcm gas-in-place, latere studies (2019-2024) neerwaarts naar ~4 tcm gas-in-place en <0,6-1 tcm recupereer baar. Zelfs conservatief potentieel voor 90-330 bcc over decennia. De enige twee testboringen (Preston New Road) zijn permanent gebetonneerd na moratorium (Johnson 2019). Geen commerciële productie.
- Oostelijke Middellandse Zee (EU-landen): Neptun Deep (Roemenië) ~100 bcm (start 2027, piek ~8 bcm/jaar); Aphrodite/Calypso/Kronos (Cyprus/Griekenland) ~200-300 bcm. Ontwikkeling traag door geopolitiek en kosten.
- Polen: conventioneel ~70-100 bcm (dalend); schalie-potentieel na mislukte boringen <200 bcm additioneel.
Totaal gemist gas-potentieel: 800-1.200 bcm. Theoretisch dekt dit 2,5-3,5 jaar volledige EU-vraag. Realistisch gespreid over 10-15 jaar: +30-60 bcm/jaar extra (10-20% dekking boven huidig niveau). In de Hormuz-crisis had dit een groot deel van de 15-20% importschok kunnen opvangen.
2. Olie: Noordzee had een buffer kunnen vormen
Eigen olieproductie is marginaal. Hoofdpotentieel:
- VK Noordzee: 9-10 miljard vaten beschikbaar (reserves + contingent/prospectie, olie-dominant). Theoretisch ~2-2,5 jaar volledige EU-olieverbruik (3,8 miljard vaten/jaar). Realistisch (10-15 jaar): 15-25% extra jaarlijkse dekking.
Duitsland, Polen en Baltische staten: marginaal (Duitsland conventioneel + schalie olie <1-2 miljard vaten). Moratoria en decommissioning blokkeren dit.
3. Kolen en bruinkool: betrouwbare baseload weggegooid
- Duitsland: grootste bruinkoolproducent ter wereld. Fase-out wettelijk vastgelegd op 2038, versneld in Rijnland naar 2030. Reserves hadden decennia de baseload kunnen leveren (~1/3 elektriciteit uit kolen tot recent).
- Polen: grootste EU-steenkoolreserves (~65 miljard ton totaal). Geen vaste uitstapdatum, maar geleidelijke afbouw onder EU-druk (PEP2040).
Green Deal en ETS-prijzen maken kolen onrendabel; just transition-fondsen versnellen sluiting.
4. Kernenergie: de “strategische fout” die nu wordt erkend
Duitsland sloot 17 kerncentrales en de laatste centrales in april 2023 – cumulatief verlies van ~20-25% elektriciteitsproductie. Prijzen 23-25% lager geweest als kernernergie was gebleven. Duitsland gooide betrouwbare, CO₂-arme baseload weg, bouwde massaal zon/wind maar betaalt nog steeds de prijs voor levering onzekerheid en hogere prijzen.
België volgde een vergelijkbare weg met de 2003-kernuitstapwet: oudere reactoren (Doel 1-3, Tihange 1-2) permanent gesloten tussen 2022-2025, verlies van ~3-4 GW, dit is 32-44% van de gemiddelde belasting of 29-40% van de piekbelasting. Het economisch verlies aan kern en de kosten voor wind , zon en netwerken resulteren in naar schatting voor 2025 in een prijsstijging voor nettarieven van 33% en de huishoudens met 20-25%.
Ursula von der Leyen noemde dit in maart 2026 een “strategische fout”.
De gemene deler: Green Deal als blokkade
Al deze beslissingen – fracking-verboden, kolenfase-out, kernuitstap, Noordzee-moratorium, Groningen-sluiting – zijn ingebed in de Green Deal en REPowerEU, met als doel de emissiereductie en Russische importuitstap. Het resultaat is extreme kwetsbaarheid. Noorwegen produceert volop; de EU niet. Von der Leyen erkent de kernfout, maar voor gas, olie en kolen blijft het taboe. Dit is geen klimaatrealisme, maar hypocrisie: Europa preekt transitie terwijl het eigen energiezekerheid opoffert aan ideologie. In 2026, met lage gasopslag en Hormuz-chaos, betalen burgers en industrie de prijs. Eigen productie had 15-30% dekking kunnen bieden – genoeg voor echte strategische autonomie. In plaats daarvan kiest Europa niet voor een voorziend beleid maar energiearmoede, afhankelijkheid , hogere rekeningen en een economisch kerkhof.
Vervanging F16